جمعه، ۳۰ مرداد ۱۴۰۵
پس از نهایی شدن خرید شرکت Electronic Arts توسط صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی (PIF)، شرکت Affinity Partners و شرکت Silver Lake، یکی از مدیران سابق EA معتقد است که این تغییر مالکیت ممکن است خبر بدی برای مجموعه بازی Mass Effect باشد. امانوئل روسیه، مدیر ارشد سابق EA، در گفتوگویی با PC Gamer درباره احتمال کاهش بودجه استودیوی BioWare و تأثیر آن بر پروژههای آینده این شرکت صحبت کرده است.

این معامله که ارزش آن حدود ۵۵ میلیارد دلار اعلام شده، باعث شده EA از یک شرکت سهامی عام به یک شرکت کاملاً خصوصی تبدیل شود و سهام آن نیز از چندین بازار بورس خارج شود. با این حال، نگرانیهایی درباره آینده برخی از مجموعههای بازی این شرکت، بهویژه فرنچایزهایی که به اندازه عناوین ورزشی EA درآمدزایی نمیکنند، مطرح شده است. به گفته روسیه، مسئله اصلی این است که EA اکنون بیش از گذشته به بزرگترین و سودآورترین مجموعههای خود برای ایجاد درآمد تکیه خواهد کرد. در چنین شرایطی، بازیهای بسیار محبوبی مانند EA Sports FC احتمالاً همچنان بخش مهمی از برنامههای شرکت خواهند بود.
روسیه در این رابطه گفت: «فکر میکنم در حال حاضر همهچیز ممکن است. حدس میزنم ورزش همچنان تمرکز اصلی EA باقی بماند، بهخصوص فوتبال اروپا، زیرا این ورزش در عربستان سعودی و کشورهای خاورمیانه اهمیت بسیار زیادی دارد. در این زمینه همافزاییهای زیادی وجود دارد.» او همچنین معتقد است که ورزشهای الکترونیکی یا همان esports نیز ممکن است در آینده اهمیت بیشتری برای EA پیدا کنند، زیرا این حوزه در عربستان سعودی و برخی مناطق دیگر محبوبیت زیادی دارد.
روسیه ادامه داد: «همچنین میتوان انتظار داشت که آنها سرمایهگذاری و تمرکز بیشتری روی ورزشهای الکترونیکی داشته باشند، بهخصوص با توجه به محبوبیت esports در عربستان سعودی و برخی مناطق دیگر. پرسش اصلی احتمالاً درباره مجموعههای رده دوم یا سوم EA خواهد بود.» این بخش از صحبتهای مدیر سابق EA اهمیت زیادی دارد. شرکت Electronic Arts مجموعه بسیار بزرگی از بازیها و برندهای شناختهشده را در اختیار دارد، اما همه آنها از نظر درآمدزایی در یک سطح قرار ندارند. برخی مجموعهها مانند EA Sports FC هر سال نسخه جدید دریافت میکنند و بخش قابلتوجهی از درآمد شرکت را تأمین میکنند. در مقابل، مجموعههایی مانند Mass Effect به پروژههای بسیار بزرگ و پرهزینهای نیاز دارند که توسعه آنها ممکن است سالها طول بکشد.
روسیه درباره وضعیت BioWare نیز چندان خوشبین نیست. BioWare استودیویی است که در طول سالها مجموعههای مشهوری مانند Mass Effect و Dragon Age را ساخته، اما در سالهای اخیر با مشکلات مختلفی در روند توسعه بازیهای خود مواجه بوده است. او درباره این استودیو گفت: «آنها بهعنوان یک استودیو و همچنین بهعنوان یک برند، در سالهای اخیر با مشکلاتی روبهرو بودهاند و من نمیدانم آیا EA همچنان به تأمین بودجه آنها ادامه خواهد داد یا نه. فکر میکنم این بزرگترین علامت سؤال برای من است.»
از روسیه پرسیده شد که چنین شرایطی چه معنایی برای بازی جدید و بسیار مورد انتظار Mass Effect خواهد داشت؛ عنوانی که مدت زیادی است در دست توسعه قرار دارد و هنوز اطلاعات رسمی زیادی درباره آن منتشر نشده است. پاسخ او چندان امیدوارکننده نبود. روسیه درباره احتمال عرضه بازی جدید Mass Effect گفت: «وقتی آن را ببینم باور خواهم کرد. بگذارید اینطور بگویم.» این اظهارنظر نشان میدهد که از نگاه یک مدیر سابق EA، حتی با وجود اینکه بازی جدید Mass Effect همچنان در دست توسعه قرار دارد، نمیتوان با اطمینان گفت که این پروژه در نهایت به مرحله عرضه خواهد رسید.
او که سالها با BioWare همکاری داشته، به طولانی بودن روند توسعه پروژههای این استودیو نیز اشاره کرد و گفت: «من سالهای زیادی با BioWare کار کردهام؛ گاهی اوقات ممکن است سالها و سالها طول بکشد تا یک نتیجه نهایی حاصل شود.» به گفته روسیه، در شرایط فعلی هیچ چیز قطعی نیست و مالکان جدید EA میتوانند تصمیمهای متفاوتی درباره پروژههای مختلف شرکت بگیرند. او افزود: «فکر میکنم در این لحظه هر چیزی ممکن است. آنها میتوانند خیلی، خیلی راحت پروژه را متوقف کنند. و اگر سرمایهگذار جدید احساس وابستگی زیادی به تاریخچه مجموعههای شرکت نداشته باشد، احتمالاً منطقیترین تصمیم مالی را خواهد گرفت.»
این نگرانی از آنجا اهمیت پیدا میکند که ساخت یک بازی بزرگ مانند Mass Effect هزینه بسیار زیادی دارد و توسعه آن نیز ممکن است چندین سال زمان ببرد. در چنین پروژههایی، شرکت سازنده باید برای مدت طولانی سرمایهگذاری کند، بدون اینکه درآمد مستقیمی از محصول نهایی داشته باشد. در نتیجه، اگر مالکان جدید EA به دنبال بازگشت سریعتر سرمایه و کاهش ریسک مالی باشند، پروژههایی مانند Mass Effect ممکن است بیش از گذشته زیر ذرهبین قرار بگیرند.
در مقابل، بازیهای ورزشی EA شرایط کاملاً متفاوتی دارند. مجموعههایی مانند EA Sports FC به دلیل عرضه سالانه، جامعه بزرگ بازیکنان و مدلهای درآمدی متعدد، میتوانند جریان درآمدی نسبتاً قابل پیشبینیتری برای شرکت ایجاد کنند. علاوه بر فروش بازی، پرداختهای درونبرنامهای و بخش Ultimate Team نیز نقش مهمی در درآمد این مجموعه دارند. از دیدگاه یک سرمایهگذار، چنین مجموعههایی میتوانند گزینهای کمریسکتر نسبت به پروژهای باشند که سالها در دست توسعه قرار دارد و آینده تجاری آن مشخص نیست.
معامله خرید EA با ارزش تقریبی ۵۵ میلیارد دلار انجام شده و در نتیجه آن، این شرکت از حالت سهامی عام خارج شده است. پس از تکمیل معامله، صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی مالک ۹۳.۴ درصد از EA شده است. شرکت Silver Lake نیز ۵.۵ درصد از مالکیت شرکت را در اختیار دارد و سهم Affinity Partners نیز ۱.۱ درصد است. به این ترتیب، PIF عملاً کنترل اصلی شرکت Electronic Arts را در اختیار گرفته است. این تغییر مالکیت میتواند در سالهای آینده بر استراتژی EA، نحوه سرمایهگذاری روی استودیوها، انتخاب پروژههای جدید و حتی آینده برخی از مجموعههای قدیمی این شرکت تأثیر بگذارد.
در زمان نهایی شدن معامله، اندرو ویلسون، مدیرعامل EA، درباره آینده شرکت اظهارنظر کرد و گفت که این شرکت قصد دارد برای ادامه رشد خود «جسورانه سرمایهگذاری کند». ویلسون گفت: «این لحظه نشاندهنده قدردانی از افراد فوقالعادهای است که خلاقیت، جاهطلبی و اشتیاق آنها باعث شده EA به یکی از شرکتهای پیشرو در حوزه سرگرمیهای تعاملی در جهان تبدیل شود. ما وارد فصل بعدی فعالیت خود از جایگاهی قدرتمند میشویم و شرکایی داریم که چشمانداز و جاهطلبی ما را به اشتراک میگذارند. در کنار یکدیگر، بهصورت جسورانه سرمایهگذاری خواهیم کرد، نوآوری را سرعت خواهیم بخشید و نسل بعدی بازیها و تجربهها را برای صدها میلیون بازیکن و طرفداری که هر روز به ما انگیزه میدهند، خواهیم ساخت.»
با این حال، صحبتهای مدیرعامل EA با نگرانیهای مطرحشده درباره BioWare و Mass Effect تفاوت دارد. ویلسون از سرمایهگذاری و رشد سخن گفته، اما روسیه معتقد است که در نهایت عملکرد مالی پروژهها میتواند تعیین کند کدام بازیها ادامه پیدا کنند و کدام پروژهها متوقف شوند. یکی از نکات مهم درباره Mass Effect این است که این مجموعه برای EA ارزش تاریخی و اعتباری قابلتوجهی دارد. سهگانه اصلی Mass Effect یکی از شناختهشدهترین مجموعههای نقشآفرینی علمیتخیلی در صنعت بازی محسوب میشود و طرفداران زیادی در سراسر جهان دارد. با این حال، ارزش تجاری و محبوبیت یک مجموعه لزوماً به این معنا نیست که مالک جدید حاضر باشد هر مقدار هزینه و زمان لازم را برای ادامه آن صرف کند.
بازی جدید Mass Effect نیز یکی از پروژههایی است که سالهاست درباره آن صحبت میشود. BioWare پیشتر با انتشار یک تیزر کوتاه، بازگشت این مجموعه را تأیید کرده بود، اما روند توسعه بازی بسیار طولانی شده و جزئیات رسمی درباره داستان، شخصیتها، گیمپلی یا تاریخ عرضه آن همچنان محدود است. در سالهای گذشته، BioWare نیز تغییرات مهمی را تجربه کرده است. این استودیو پس از عملکرد ضعیفتر از انتظار برخی پروژهها و تغییرات مدیریتی و سازمانی، تلاش کرده تمرکز خود را دوباره روی ساخت بازیهای نقشآفرینی تکنفره و داستانمحور قرار دهد. بنابراین آینده Mass Effect تا حد زیادی به توانایی BioWare در پیشبرد موفق پروژه و همچنین تصمیم مدیران EA درباره ادامه سرمایهگذاری روی آن بستگی دارد.
از طرف دیگر، ورود سرمایهگذاران جدید به EA الزاماً به معنای لغو Mass Effect نیست. هنوز هیچ اعلام رسمی از سوی EA یا BioWare مبنی بر توقف این پروژه منتشر نشده است. اظهارات روسیه نیز یک تحلیل شخصی از شرایط است و نباید آن را بهعنوان تأیید لغو بازی در نظر گرفت. در واقع، تصمیم نهایی احتمالاً به مجموعهای از عوامل بستگی خواهد داشت؛ از هزینه توسعه و وضعیت فعلی پروژه گرفته تا پیشبینی درآمد، میزان استقبال بازار و استراتژی کلی مالکان جدید EA.
نکته دیگر، بدهی قابلتوجهی است که EA برای تأمین مالی این معامله بر عهده گرفته است. چنین بدهیهایی میتوانند فشار بیشتری برای دستیابی به بازده مالی ایجاد کنند و همین مسئله ممکن است باعث شود مدیریت شرکت نسبت به پروژههای پرهزینه و طولانیمدت حساستر باشد. با این حال، اگر Mass Effect بتواند در مراحل بعدی توسعه به یک محصول موفق تبدیل شود، ممکن است حتی از دیدگاه مالی نیز سرمایهگذاری روی آن منطقی باشد. یک نسخه موفق از این مجموعه میتواند فروش قابلتوجهی ایجاد کند و در کنار آن، فرصتهای درآمدی دیگری مانند محتوای اضافه و محصولات جانبی نیز به وجود آورد.
در نهایت، آنچه فعلاً مشخص است این است که خرید ۵۵ میلیارد دلاری EA فصل جدیدی را برای این شرکت آغاز کرده است. صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی با در اختیار داشتن ۹۳.۴ درصد سهام، مالک اصلی EA محسوب میشود و Silver Lake و Affinity Partners نیز بخشهای کوچکتری از مالکیت را در اختیار دارند. این تغییر مالکیت میتواند باعث شود EA تمرکز بیشتری روی مجموعههایی بگذارد که بازده مالی بالاتر و قابلپیشبینیتری دارند. در چنین شرایطی، مجموعههای ورزشی، بهویژه فوتبال، احتمالاً همچنان جایگاه بسیار مهمی خواهند داشت و ورزشهای الکترونیکی نیز ممکن است بیش از گذشته مورد توجه قرار بگیرند.
اما برای پروژههایی مانند Mass Effect، وضعیت پیچیدهتر است. این بازیها به سرمایهگذاری سنگین، تیمهای بزرگ و سالها زمان توسعه نیاز دارند و در نهایت باید بتوانند هزینههای خود را توجیه کنند. بنابراین، فعلاً نمیتوان گفت Mass Effect جدید لغو شده یا حتی در معرض لغو قطعی قرار دارد. اما با توجه به تغییر مالکیت EA، وضعیت مالی شرکت، سابقه طولانی توسعه پروژه و نگرانیهای مطرحشده درباره BioWare، آینده این بازی بیش از گذشته به تصمیمهای مالکان جدید EA وابسته خواهد بود. برای طرفداران Mass Effect، شاید مهمترین بخش ماجرا همین باشد: بازی جدید هنوز لغو نشده است، اما تا زمانی که اطلاعات بیشتری درباره روند توسعه و برنامه EA منتشر نشود، نمیتوان با اطمینان از عرضه آن سخن گفت. همانطور که مدیر سابق EA گفته است، درباره آینده این پروژه باید منتظر ماند و زمانی باور کرد که بازی واقعاً به مرحله عرضه نزدیک شده باشد.