کنسول سونی پلیاستیشن ۶ قبل از سال ۲۰۲۸ عرضه نخواهد شد
کنسول سونی پلیاستیشن ۶ قبل از سال ۲۰۲۸ عرضه نخواهد شد
پنجشنبه، ۱۱ تیر ۱۴۰۵
سونی روز چهارشنبه اعلام کرد که از ژانویه ۲۰۲۸ تولید نسخههای فیزیکی تمامی بازیهای جدید برای کنسولهای پلیاستیشن را متوقف خواهد کرد. این تصمیم یکی از بزرگترین تغییرات تاریخ برند پلیاستیشن به شمار میرود و بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این اقدام میتواند نشانهای از برنامههای سونی برای عرضه نسل بعدی کنسول خود، یعنی پلیاستیشن ۶، باشد. به اعتقاد برخی کارشناسان، این تصمیم تقریباً تضمین میکند که پلیاستیشن ۶ پیش از سال ۲۰۲۸ وارد بازار نخواهد شد.
اعلام این خبر با واکنشهای بسیار گسترده و انتقادهای شدید کاربران، توسعهدهندگان بازی و فعالان صنعت بازیهای ویدیویی همراه شد. بسیاری از طرفداران پلیاستیشن معتقدند که حذف نسخههای فیزیکی، بخشی از هویت این برند را از بین میبرد و آزادی انتخاب کاربران را کاهش میدهد. در اطلاعیه رسمی سونی آمده است که از ابتدای سال ۲۰۲۸، تمامی بازیهای جدیدی که برای کنسولهای پلیاستیشن عرضه میشوند، تنها به صورت دیجیتالی منتشر خواهند شد و دیگر نسخه فیزیکی دیسکی برای آنها تولید نخواهد شد. هرچند این شرکت بهصورت مستقیم نام کنسول خاصی را ذکر نکرده و مشخص نکرده است که این تصمیم دقیقاً شامل چه پلتفرمهایی خواهد بود، اما زمانبندی این تغییر باعث شده بسیاری از تحلیلگران نتیجه بگیرند که این سیاست همزمان با عرضه پلیاستیشن ۶ اجرایی خواهد شد.
از دید بسیاری از کارشناسان، این تصمیم چندان هم غافلگیرکننده نیست. طی سالهای اخیر بازار بازیهای دیجیتالی رشد چشمگیری داشته و فروشگاه پلیاستیشن به یکی از اصلیترین منابع درآمد سونی تبدیل شده است. بسیاری از کاربران اکنون بازیهای خود را مستقیماً از فروشگاه دیجیتال خریداری میکنند و استفاده از نسخههای فیزیکی نسبت به گذشته کاهش یافته است. با این حال، هنوز میلیونها گیمر در سراسر جهان علاقه زیادی به خرید نسخههای فیزیکی دارند. بسیاری از آنها مجموعهای از بازیهای دیسکی را طی سالها جمعآوری کردهاند و حذف کامل این فرمت برایشان خبر خوشایندی نیست.
پیرس هاردینگ-رولز، تحلیلگر مؤسسه تحقیقاتی Ampere، معتقد است تصمیم جدید سونی تقریباً بهطور قطعی نشان میدهد که پلیاستیشن ۶ پیش از سال ۲۰۲۸ معرفی یا عرضه نخواهد شد. او توضیح میدهد که گزارشهای اولیه حاکی از آن بودند که سونی قصد دارد نسل بعدی پلیاستیشن را در سال ۲۰۲۷ عرضه کند، اما افزایش قابل توجه هزینه تولید قطعات سختافزاری، قیمت تراشهها، حافظهها و سایر تجهیزات الکترونیکی باعث شده بسیاری از تحلیلگران اکنون عرضه این کنسول را به اواخر سال ۲۰۲۸ موکولشده بدانند.
برآورد مؤسسه Ampere نیز همین موضوع را تأیید میکند. این مؤسسه پیشبینی کرده که پلیاستیشن ۶ احتمالاً در ماههای پایانی سال ۲۰۲۸ وارد بازار خواهد شد. به گفته هاردینگ-رولز، نسخه استاندارد پلیاستیشن ۶ نیز به احتمال زیاد فاقد درایو دیسک خواهد بود. او معتقد است حداقل مدل پایه این کنسول بدون درایو بلوری عرضه خواهد شد و تصمیم سونی برای توقف تولید بازیهای فیزیکی دقیقاً با چنین سیاستی همخوانی دارد.
در حال حاضر سونی پلیاستیشن ۵ را در دو نسخه مختلف عرضه میکند؛ یک نسخه دیجیتال که فاقد درایو دیسک است و یک نسخه استاندارد که از دیسکهای بلوری پشتیبانی میکند.
همچنین این شرکت در سال ۲۰۲۴ پلیاستیشن ۵ پرو را تنها به صورت دیجیتالی معرفی کرد و برای کاربرانی که همچنان قصد استفاده از دیسک را داشتند، امکان خرید جداگانه درایو دیسک را فراهم کرد.
تحلیلگران معتقدند همین سیاست احتمالاً برای پلیاستیشن ۶ نیز تکرار خواهد شد. بر اساس این سناریو، نسخه اصلی پلیاستیشن ۶ بدون درایو عرضه میشود و کاربرانی که هنوز قصد استفاده از بازیهای فیزیکی قدیمی را دارند، باید یک درایو جداگانه خریداری کنند. از نگاه سونی، حذف درایو دیسک مزایای متعددی دارد. نخست اینکه هزینه تولید کنسول کاهش پیدا میکند. حذف قطعات مکانیکی، موتورهای چرخان و ماژولهای مربوط به بلوری نه تنها هزینه ساخت را پایین میآورد، بلکه طراحی دستگاه را نیز سادهتر میکند.
از سوی دیگر، نبود درایو باعث کوچکتر شدن ابعاد کنسول و کاهش مصرف انرژی نیز خواهد شد.
هاردینگ-رولز در این رابطه میگوید:
«سونی به دنبال هر راهکاری خواهد بود که بتواند هزینه تولید نسل بعدی کنسول خود را کاهش دهد و حذف درایو دیسک یکی از سادهترین و مؤثرترین روشهاست.»
او همچنین معتقد است که احتمال دارد سونی همانند پلیاستیشن ۵ پرو، یک درایو جداگانه برای پلیاستیشن ۶ عرضه کند تا کاربران بتوانند بازیهای قدیمی پلیاستیشن ۴ و پلیاستیشن ۵ را که روی دیسک دارند اجرا کنند.
البته او تأکید میکند که چنین تصمیمی بدون انتقاد نخواهد بود. بسیاری از کاربران تمایلی ندارند برای قابلیتی که پیشتر به صورت پیشفرض روی کنسول وجود داشت، هزینه اضافی پرداخت کنند. علاوه بر این، تعداد زیادی از گیمرها دارای آرشیو بزرگی از بازیهای فیزیکی هستند و حذف درایو دیسک باعث میشود دسترسی به این مجموعه برای آنها دشوارتر و پرهزینهتر شود.
از سوی دیگر، اگر تمامی بازیهای جدید پلیاستیشن فقط به صورت دیجیتالی منتشر شوند، وجود درایو بلوری برای اجرای بازیهای جدید تقریباً بیمعنا خواهد شد. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند سونی احتمالاً تنها برای حفظ قابلیت اجرای بازیهای قدیمی، یک درایو جانبی عرضه خواهد کرد. موضوع دیگری که در گزارش Ampere مطرح شده، احتمال ارائه راهکاری برای تبدیل نسخههای فیزیکی به نسخه دیجیتالی است.
بر اساس این ایده، کاربران میتوانند مالکیت بازیهای دیسکی خود را به حساب کاربری پلیاستیشن منتقل کنند تا پس از آن بدون نیاز به دیسک بتوانند بازی را دانلود و اجرا کنند. هرچند هنوز جزئیات چنین سیستمی مشخص نیست، اما گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد مایکروسافت نیز در حال توسعه فناوری مشابهی برای کنسول نسل بعدی ایکسباکس است.
با این حال، حتی چنین راهکاری نیز احتمالاً نمیتواند رضایت بسیاری از طرفداران نسخههای فیزیکی را جلب کند. برای بخش بزرگی از جامعه گیمرها، داشتن نسخه فیزیکی تنها به اجرای بازی محدود نمیشود.
بسیاری از آنها از جمعآوری نسخههای کلکسیونی، جعبههای مخصوص، دفترچههای راهنما و بستهبندی بازیها لذت میبرند. از سوی دیگر، بازیهای فیزیکی امکان خرید و فروش دست دوم، قرض دادن به دوستان یا نگهداری دائمی بدون وابستگی به فروشگاههای آنلاین را فراهم میکنند. در مقابل، بازیهای دیجیتالی کاملاً وابسته به حساب کاربری و زیرساختهای آنلاین شرکتها هستند. در صورت بسته شدن فروشگاه، حذف یک بازی از سرویس یا حتی مسدود شدن حساب کاربری، دسترسی کاربران به بازیهای خریداریشده ممکن است با مشکل مواجه شود.
به همین دلیل، بسیاری از فعالان حوزه حفظ میراث بازیهای ویدیویی سالهاست نسبت به حرکت صنعت به سمت حذف کامل نسخههای فیزیکی هشدار میدهند. واکنشها به تصمیم سونی نیز بسیار سریع و گسترده بود.
کاربران شبکههای اجتماعی، روزنامهنگاران حوزه بازی، تحلیلگران و حتی برخی توسعهدهندگان شناختهشده، این تصمیم را مورد انتقاد قرار دادند. یکی از مهمترین واکنشها متعلق به بیلی باسو، سازنده مستقل بازی موفق Animal Well بود. او در شبکه اجتماعی X نوشت:
«واقعاً ناراحتکننده است که فکر کنم دیگر هیچ بازی فیزیکی برای پلیاستیشن منتشر نخواهم کرد.»
او ادامه داد:
«عرضه نسخه فیزیکی Animal Well یکی از بزرگترین انگیزههای من در تمام طول فرآیند توسعه بازی بود. این تصمیم واقعاً اشتیاق مرا برای ساخت بازی روی پلتفرم پلیاستیشن از بین میبرد.»
باسو در پایان ابراز امیدواری کرد که سونی در تصمیم خود تجدیدنظر کند و این سیاست را تغییر دهد. واکنش او تنها نمونهای از نگرانی گسترده توسعهدهندگان مستقل است. برای بسیاری از استودیوهای کوچک، انتشار نسخه فیزیکی نه تنها جنبه اقتصادی دارد، بلکه بخشی از هویت پروژه محسوب میشود و به بازیکنان امکان میدهد اثری ماندگار را به مجموعه شخصی خود اضافه کنند. در مقابل، سونی احتمالاً این تصمیم را بر اساس تغییر رفتار بازار اتخاذ کرده است.
آمارهای سالهای اخیر نشان میدهد سهم فروش دیجیتالی بازیها به شکل مداوم افزایش یافته و در برخی بازارها بیش از ۸۰ درصد فروش بازیها به صورت دیجیتالی انجام میشود. مدل دیجیتالی همچنین سود بیشتری برای شرکتها به همراه دارد، زیرا واسطههای فروش حذف میشوند و هزینه تولید، چاپ، بستهبندی، حملونقل و توزیع فیزیکی نیز از بین میرود. علاوه بر این، کنترل کامل قیمتگذاری، تخفیفها و مدیریت فروشگاه نیز در اختیار خود ناشر باقی میماند.
با وجود تمام این مزایا، حذف کامل نسخههای فیزیکی همچنان یکی از بحثبرانگیزترین تصمیمهای تاریخ پلیاستیشن به شمار میرود. اگر گزارشهای فعلی درست باشند، پلیاستیشن ۶ نه تنها آغازگر نسل جدید سختافزار سونی خواهد بود، بلکه نقطه پایان دوران بازیهای دیسکی در اکوسیستم پلیاستیشن نیز محسوب میشود؛ دورانی که بیش از سه دهه با برند پلیاستیشن همراه بوده و برای میلیونها گیمر در سراسر جهان، بخش مهمی از خاطرات و تجربه بازیهای ویدیویی را شکل داده است. اکنون باید منتظر ماند و دید آیا سونی در برابر موج انتقادها تغییری در برنامههای خود ایجاد خواهد کرد یا اینکه آینده پلیاستیشن بهطور کامل به سمت دنیای دیجیتال حرکت خواهد کرد.